Kim jest Asystent Rodziny, z kim i jak współpracuje?
• Asystent rodziny to osoba, która towarzyszy rodzinie, szczególnie rodzinie z dziećmi
w poszukiwaniu rozwiązań w trudnej sytuacji życiowej. Asystent pracuje również z rodzinami
dzieci z niepełnosprawnościami i kobietami w ciąży w ramach ustawy „Za życiem”.
• Pomaga i wspiera w pokonywaniu trudności tak, aby rodzina w przyszłości potrafiła
samodzielnie poradzić sobie z różnymi problemami.
• Asystent jest doradcą rodziny, odnajduje mocne strony, pomaga wykorzystać
posiadane zasoby rodziny, które pozwolą na pokonanie trudności.
• Motywuje do podejmowania działań oraz wspiera w realizacji wyznaczonych,
realnych celów.
• Asystent zwiększa poczucie wpływu na własne życie oraz podnosi samoocenę
wszystkich członków rodziny. Nie wyręcza rodziny, ale wskazuje, motywuje oraz naprowadza.
• Asystent rodziny koncentruje się na wspieraniu rodziny, towarzyszeniu w rozwoju
jego członkom oraz pedagogizacji rodziców, czyli dostarczaniu im wiedzy związanej z wychowaniem
dzieci (pracuje zwłaszcza nad poprawą umiejętności opiekuńczo-wychowawczych).
Gdzie odbywa się współpraca i jak wygląda?
• Asystent pracuje z rodziną w miejscu jej zamieszkania lub innym miejscu
uzgodnionym z rodziną (urzędy, organizacje, szkoły, sądy i inne).
• Asystent rodziny prowadzi dokumentację, planuje z rodziną, co i jak zrobić oraz
pisze sprawozdania z wykonanych działań.
• Współpracuje z innymi pracownikami różnych instytucji pracującymi z rodziną
dla dobra całej rodziny.
Jakie są zadania i rola Asystenta Rodziny?
• Zadaniem asystenta rodziny jest wspieranie rodziny, która nie potrafi samodzielnie
pokonywać trudnościżyciowych, zwłaszcza problemów opiekuńczo – wychowawczych.
Jego działania zmierzają do jej usamodzielnieniai pozostawienia dziecka w rodzinie lub
powrotu dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej do rodziców.
• Rolę i zadania asystenta rodziny reguluje ustawa z dnia 4 listopada 2016r. o wsparciu
kobiet w ciąży i rodzin "Za życiem” oraz ustawa z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny
i systemie pieczy zastępczej.
• Zadania asystenta rodziny określa art. 15.1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu
rodziny i systemie pieczy zastępczej:
1. opracowanie i realizacja planu pracy z rodziną we współpracy z członkami rodziny i w
konsultacji z pracownikiem socjalnym;
2. opracowanie, we współpracy z członkami rodziny i koordynatorem rodzinnej pieczy
zastępczej, planu pracy
z rodziną, który jest skoordynowany z planem pomocy dziecku umieszczonemu w pieczy
zastępczej;
3. udzielanie pomocy rodzinom w poprawie ich sytuacji życiowej, w tym w zdobywaniu
umiejętności prawidłowegoprowadzenia gospodarstwa domowego;
4. udzielanie pomocy rodzinom w rozwiązywaniu problemów socjalnych;
5. udzielanie pomocy rodzinom w rozwiązywaniu problemów psychologicznych;
6. udzielanie pomocy rodzinom w rozwiązywaniu problemów wychowawczych z dziećmi;
7. wspieranie aktywności społecznej rodzin;
8. motywowanie członków rodzin do podnoszenia kwalifikacji zawodowych;
9. udzielanie pomocy w poszukiwaniu, podejmowaniu i utrzymywaniu pracy zarobkowej;
10. motywowanie do udziału w zajęciach grupowych dla rodziców, mających na celu
kształtowanie prawidłowych wzorców rodzicielskich i umiejętności psychospołecznych;
11. udzielanie wsparcia dzieciom, w szczególności poprzez udział w zajęciach psychoedukacyjnych;
12. podejmowanie działań interwencyjnych i zaradczych w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa
dzieci i rodzin;
13. prowadzenie indywidualnych konsultacji wychowawczych dla rodziców i dzieci;
14. prowadzenie dokumentacji dotyczącej pracy z rodziną;
15. dokonywanie okresowej oceny sytuacji rodziny, nie rzadziej niż co pół roku;
16. monitorowanie funkcjonowania rodziny po zakończeniu pracy z rodziną;
17. sporządzanie, na wniosek sądu, opinii o rodzinie i jej członkach;
18. współpraca z jednostkami administracji rządowej i samorządowej, właściwymi organizacjami
pozarządowymi orazinnymi podmiotami i osobami specjalizującymi się w działaniach na rzecz
dziecka i rodziny.
19. współpraca z zespołem interdyscyplinarnym lub grupą diagnostyczno-pomocową
lub innymi podmiotami, których pomoc przy wykonywaniu zadań uzna za niezbędną.
Rola asystenta rodziny zgodna z Ustawą o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin ”Za życiem”
Zgodnie z ustawą z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za Życiem”:
• Kobiety w ciąży i ich rodziny,
• Rodzina, w których przyjdzie albo przyszło na świat ciężko chore dziecko,
• Kobiety, które otrzymały informację o tym, że ich dziecko może umrzeć w trakcie ciąży lub porodu,
• Kobiety, których dziecko umarło bezpośrednio po porodzie na skutek wad wrodzonych mają
prawo do skorzystania z pomocy i wsparcia asystenta rodziny.
Asystent rodziny koordynuje poradnictwo na wniosek ww. osób. Do zadań asystenta
rodziny w szczególności należy:
• Wsparcie i towarzyszenie emocjonalne;
• Zapoznanie kobiety i/lub rodziny z Informatorem dotyczącym możliwości wsparcia;
• opracowanie wspólnie z kobietą i/lub rodziną indywidualnego katalogu możliwego wsparcia;
• Poradnictwo w zakresie zapewnienia odpowiednich świadczeń opieki zdrowotnej dla kobiety
w okresie ciąży, porodu i połogu, ze szczególnym uwzględnieniem kobiet w ciąży powikłanej oraz
w sytuacji niepowodzeń położniczych,
• Poradnictwo w zakresie zapewnienia odpowiednich świadczeń opieki zdrowotnej dla dziecka ze
szczególnym uwzględnieniem dziecka, którego zdiagnozowano ciężkie i nieodwracalne
upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą jego życiu, które powstały w prenatalnym
okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu
• Występowanie przez asystenta rodziny w imieniu osób, na ich żądanie do podmiotów w celu
umożliwienia im skorzystania ze wsparcia, na podstawie pisemnego upoważnienia.
Co jest głównym celem pracy Asystenta Rodziny?
Celem pracy asystenta rodziny jest osiągnięcie przez rodzinę stabilności życiowej i
odpowiedzialności za własne życie, który pozwoli jej na samodzielne funkcjonowanie,
wychowywanie dzieci i rozwiązywanie występujących problemów.
Jakie są uprawnienia Asystenta Rodziny?
Asystent rodziny w związku z wykonywaniem swoich zadań ma prawo do (art.16.):
• Wglądu do dokumentów zawierających dane osobowe członków rodziny, niezbędne do
prowadzenia pracy z rodziną, w tym:
- imię i nazwisko,
- datę urodzenia,
- obywatelstwo,
- adres miejsca zamieszkania,
- stan cywilny,
- wykształcenie,
- zawód,
- miejsce pracy,
- źródła dochodu,
- dane dotyczące warunków mieszkaniowych,
- dane dotyczące sytuacji prawnej oraz aktualnego miejsca pobytu dziecka,
- dane o rozwoju psychofizycznym dziecka;
• Występowania do właściwych organów władzy.
• Przedstawiania właściwym organom władzy publicznej, organizacjom oraz instytucjom ocen
i wniosków zmierzających do zapewnienia skutecznej ochrony praw rodzin.
Jak się odbywa przydzielenie Asystenta do Rodziny?
• W przypadku, gdy ośrodek pomocy społecznej poweźmie informację o rodzinie przeżywającej
trudności w wypełnianiu funkcji opiekuńczo-wychowawczych, pracownik socjalny przeprowadza
w tej rodzinie wywiad środowiskowy, na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r.
o pomocy społecznej. Po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, pracownik socjalny
dokonuje analizy sytuacji rodziny. Jeżeli z analizy, wynika konieczność przydzielenia rodzinie
asystenta rodziny, pracownik socjalny występuje do dyrektora ośrodka pomocy społecznej
z wnioskiem o jego przydzielenie. Po otrzymaniu wniosku, dyrektor ośrodka pomocy społecznej
przydziela rodzinie asystenta rodziny.
• Asystent rodziny przydzielany jest na wniosek pracownika socjalnego, ale zapotrzebowanie
na asystenta rodziny może wskazać również sąd oraz inne instytucje np. szkoła. O asystenta
może też wnioskować sama rodzina, gdy czuje, że potrzebuje takiego wsparcia.
• W przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w ustawie „Za życiem” nie jest stosowana
procedura przeprowadzenia przez pracownika socjalnego rodzinnego wywiadu środowiskowego.
Jak długo Asystent współpracuje z Rodziną?
Do odwołania, co oznacza, że czas ten ustalany jest indywidualnie, zależnie od potrzeb i możliwości
rodziny. Zwykle jest to współpraca długofalowa.
Asystent Rodziny realizujący zadania w zakresie wspierania rodziny:
Alicja Stec
